الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

262

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

تعبير شده . ممكن است در اينجا گفته شود كه وجود گروه « ظالم » با جمله « اصطفينا » كه دليل بر اين است كه همه اين گروه‌ها برگزيدگان خدا هستند منافات دارد . در پاسخ مىگوئيم اين شبيه همان چيزى است كه در مورد بنى اسرائيل در آيه 53 سوره مؤمن آمده كه مىفرمايد : وَلَقَدْ آتَيْنا مُوسَى الْهُدى وَأَوْرَثْنا بَنِي إِسْرائِيلَ الْكِتابَ « ما به موسى هدايت ( و كتاب آسمانى ) بخشيديم و اين كتاب آسمانى را به عنوان ميراثى به بنى اسرائيل داديم » . در حالى كه مىدانيم همه بنى اسرائيل وظيفه خود را در برابر اين ميراث بزرگ انجام ندادند . و يا نظير آيه 110 سوره آل عمران است كه مىگويد : كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ « شما مسلمانان بهترين امتى بوديد كه به سود انسانها قدم به عرصه حيات گذاشتيد » . و يا در آيه 16 سوره جاثيه در مورد بنى اسرائيل نيز مىگويد : وَفَضَّلْناهُمْ عَلَى الْعالَمِينَ : « ما آنها را بر جهانيان فضيلت بخشيديم » . همچنين در آيه 26 سوره حديد مىخوانيم : وَلَقَدْ أَرْسَلْنا نُوحاً وَإِبْراهِيمَ وَجَعَلْنا فِي ذُرِّيَّتِهِمَا النُّبُوَّةَ وَالْكِتابَ فَمِنْهُمْ مُهْتَدٍ وَكَثِيرٌ مِنْهُمْ فاسِقُونَ : « ما نوح و ابراهيم را فرستاديم و در دودمان آنها نبوت و كتاب قرار داديم ، بعضى از آنها هدايت يافته‌اند و بسيارى از آنها عصيانگر و فاسقند » . كوتاه سخن اينكه هدف از اين گونه تعبيرات فرد فرد امت نيست ، بلكه مجموعه امت است هر چند در ميان آنها قشرها و گروه‌هاى مختلفى يافت شود ( 1 ) .

--> ( 1 ) اما اينكه بعضى احتمال داده‌اند كه اين تقسيم مربوط به « عبادنا » بوده باشد ، نه برگزيدگان از عباد ، و بنا بر اين اين گروه‌هاى سه گانه در وارثان كتاب الهى يافت نمىشوند ، بلكه آنها در مجموعه بندگان خدا هستند ، و برگزيدگان تنها گروه سوم يعنى سابقين بالخيرات هستند ، بسيار بعيد به نظر مىرسد ، زيرا ظاهر اين است كه اين گروه‌ها از كسانى هستند كه در آيه مطرح مىباشند ، و مىدانيم سخن در آيه از كل عباد نيست ، بلكه از برگزيدگان است ، از اين گذشته اضافه « عباد » به « نا » خود يك نوع مدح و تمجيد را مىرساند كه با تفسير دوم سازگار نيست .